અમારા નિષ્ણાતો ઑનલાઇન છે... હમણાં કૉલ કરો...
મુખ્ય મુદ્દા
- આ શું છે: PMS એટલે માસિકના એક-બે અઠવાડિયા પહેલાં દર વખતે આવતાં અને માસિક શરૂ થતાં શમી જતાં શારીરિક, માનસિક અને વર્તન સંબંધી લક્ષણોનો સમૂહ.
- કોને થાય છે: માસિક આવતી દર ચારમાંથી ત્રણ બહેનોને જીવનમાં ક્યારેક ને ક્યારેક PMS નો કોઈક પ્રકાર અનુભવાય છે.
- PMS અને PMDD: PMDD એ PMS નું વધુ ગંભીર સ્વરૂપ છે, જેમાં માનસિક લક્ષણો રોજિંદું જીવન ખોરવી નાખે તેટલાં તીવ્ર હોય છે; તેમાં હોમિયોપેથિક સારવારની સાથે ડોક્ટરની ઝીણવટભરી તપાસ પણ જરૂરી બને છે.
- મુખ્ય કારણો: હોર્મોનનું ઉપર-નીચે થવું, મગજમાં સેરોટોનિનમાં ફેરફાર, વારસાગત વલણ, તણાવ અને જીવનશૈલી - આ બધાં PMS નાં લક્ષણોમાં ફાળો આપે છે.
- હોમિયોપેથિક અભિગમ: WeClinic™ Homeopathy માં લક્ષણોને થોડા સમય પૂરતાં દબાવવાને બદલે પાછળ રહેલી હોર્મોનલ અને માનસિક ભાત પર કામ કરતી, દરેક દર્દી પ્રમાણેની બંધારણીય દવાઓ વપરાય છે.
- સામાન્ય સમયગાળો: યોગ્ય રીતે સૂચવેલો કોર્સ શરૂ કર્યાનાં ૨-૩ માસિકચક્રમાં ઘણાં દર્દીઓને લક્ષણો વધુ સ્થિર થતાં જણાય છે.
- સલામતી અંગે: PMDD સૂચવતાં તીવ્ર માનસિક લક્ષણો, અથવા પહેલેથી રહેલી ચિંતા/ડિપ્રેશનની તકલીફ માસિક પહેલાં વધી જતી હોય, તો માનસિક આરોગ્યના નિષ્ણાત પાસે તપાસ કરાવવી જરૂરી છે; આવી સ્થિતિ એકલી હોમિયોપેથીથી સંભાળવી નહીં.
PMS એટલે શું?
માસિક પહેલાંનું સિન્ડ્રોમ (PMS) એટલે માસિક શરૂ થવાના એક-બે અઠવાડિયા પહેલાં - એટલે કે માસિકચક્રના લ્યુટિયલ તબક્કા દરમિયાન - દેખાતાં શારીરિક, માનસિક અને વર્તન સંબંધી લક્ષણોનો સમૂહ, જે માસિક શરૂ થયાના થોડા દિવસમાં જ શમી જાય છે. આ ખૂબ સામાન્ય છે; અંદાજ મુજબ માસિક આવતી દર ચારમાંથી ત્રણ બહેનોને જીવનમાં ક્યારેક PMS નો કોઈક પ્રકાર અનુભવાય છે.
તમારા કેસમાં કઈ પ્રકારનાં લક્ષણો મુખ્ય છે તે સમજવું એ અસરકારક અને વ્યક્તિગત હોમિયોપેથિક સારવારનું પહેલું પગલું છે. PMS નાં લક્ષણોને સામાન્ય રીતે આ રીતે વહેંચવામાં આવે છે:
- માનસિક લક્ષણો - મિજાજના ફેરફાર, ચીડિયાપણું અને ચિંતા.
- શારીરિક લક્ષણો - પેટ ફૂલવું, ચૂંક અને થાક.
- વર્તન સંબંધી લક્ષણો - અમુક ખોરાકની તીવ્ર ઇચ્છા, ઊંઘમાં ફેરફાર અને લોકોથી દૂર રહેવાની વૃત્તિ.
- માનસિક એકાગ્રતાનાં લક્ષણો - ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં તકલીફ અને ભુલક્કડપણું.
- ગંભીર PMS (PMDD) - રોજિંદું જીવન ખોરવી નાખતી તીવ્ર માનસિક અસ્વસ્થતા.
- ચક્રીય ભાત - લક્ષણો દર મહિને પાછાં આવે છે અને માસિક શરૂ થતાં શમી જાય છે.
| બીજા નામ | માસિક પહેલાંનું સિન્ડ્રોમ, માસિક પહેલાંનો તણાવ; તેના ગંભીર સ્વરૂપને PMDD કહેવાય છે |
|---|---|
| સામાન્ય રીતે કોને | તરુણાવસ્થાથી લઈને રજોનિવૃત્તિ સુધીની, માસિક આવતી બહેનો અને કિશોરીઓ |
| મુખ્ય લક્ષણો | મિજાજના ફેરફાર, ચીડિયાપણું, પેટ ફૂલવું, સ્તનમાં દુખાવો, થાક, માથાનો દુખાવો અને અમુક ખોરાકની તીવ્ર ઇચ્છા |
| સામાન્ય કારણો | એસ્ટ્રોજન/પ્રોજેસ્ટેરોનનું ચક્રીય ઉપર-નીચે થવું, મગજમાં સેરોટોનિનમાં ફેરફાર, વારસો, તણાવ અને જીવનશૈલી |
| નિદાન | અનેક ચક્ર સુધી લક્ષણોની નોંધ, દર્દીનો ઇતિહાસ અને સરખાં લક્ષણોવાળી બીજી તકલીફો નકારી કાઢવી |
| હોમિયોપેથિક અભિગમ | મુખ્ય લક્ષણોની ભાત પ્રમાણે દરેક દર્દી માટે અલગ, બંધારણીય દવાની પસંદગી (સહાયક સારવાર, ચોક્કસ ઇલાજનો દાવો નહીં) |
| સામાન્ય સારવાર સમય | ઘણાં દર્દીઓ સારવાર શરૂ કર્યાનાં ૨-૩ માસિકચક્રમાં લક્ષણો વધુ સ્થિર થયાનું જણાવે છે |
| તાત્કાલિક ડોક્ટર ક્યારે | માનસિક લક્ષણો તીવ્ર હોય, પોતાને નુકસાન કરવાના વિચાર આવે, કે કામ/સંબંધો ખોરવાય (PMDD ની શક્યતા) - તો માનસિક આરોગ્યના નિષ્ણાત પાસે તપાસ કરાવો |
PMS નાં જે સામાન્ય લક્ષણોની અમે સારવાર કરીએ છીએ
PMS નાં લક્ષણો દરેક વ્યક્તિમાં ઘણાં અલગ હોય છે. અમારા ડોક્ટરો નિયમિતપણે નીચેની તકલીફો ધરાવતાં દર્દીઓની સારવાર કરે છે -
- મિજાજના ફેરફાર અને ચીડિયાપણું - માસિકના થોડા દિવસ પહેલાં લાગણીઓમાં ઝડપી ફેરફાર.
- પેટ ફૂલવું અને પાણી ભરાવું - પેટમાં ભારેપણું અને ફૂલી ગયાની લાગણી.
- સ્તનમાં દુખાવો અને સોજો - માસિક શરૂ થતાં ઓછો થઈ જતો દુખાવો.
- થાક અને શક્તિનો અભાવ - પૂરતો આરામ છતાં નિચોવાઈ ગયા જેવી લાગણી.
- માથાનો દુખાવો અને આધાશીશી - ઘણી વાર હોર્મોનના ફેરફાર સાથે જોડાયેલો.
- ઊંઘની તકલીફ - ઊંઘ ન આવવી કે વારંવાર ઊંઘ ઊડી જવી.
- ખાવાની તીવ્ર ઇચ્છા અને ભૂખમાં ફેરફાર - ખાસ કરીને ગળ્યા કે ખારા ખોરાકની.
- ચિંતા અને બેચેની - માસિક પહેલાં વધી જતો માનસિક તણાવ.
PMS શાના કારણે થાય છે?
PMS નું ચોક્કસ કારણ હજી પૂરેપૂરું જાણી શકાયું નથી, પણ એકબીજા સાથે જોડાયેલાં કેટલાંક પરિબળો તેમાં ફાળો આપે છે તેમ મનાય છે -
- લ્યુટિયલ તબક્કા દરમિયાન એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોનનું ઉપર-નીચે થવું.
- મગજમાં સેરોટોનિનના પ્રમાણમાં ફેરફાર, જે મિજાજને અસર કરે છે.
- વારસાગત વલણ અને કુટુંબમાં PMS કે PMDD નો ઇતિહાસ.
- વધુ પડતો માનસિક તણાવ.
- અયોગ્ય આહાર - વધુ પડતું મીઠું, ખાંડ કે ચા-કોફી.
- નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ.
- પહેલેથી રહેલી ડિપ્રેશન કે ચિંતા જેવી માનસિક તકલીફ.
- વિટામિન અને ખનિજની ઊણપ (જેમ કે કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, બી૬).
PMS અને PMDD: ફરક શું છે?
PMDD એ PMS નું વધુ ગંભીર અને ઓછું જોવા મળતું સ્વરૂપ છે, જેમાં લક્ષણો તો એ જ પ્રકારનાં હોય છે પણ એટલાં તીવ્ર હોય છે કે કામ, સંબંધો કે રોજિંદી પ્રવૃત્તિ ખોરવાઈ જાય. બંને વચ્ચેનો ફરક લક્ષણોના પ્રકારનો નહીં પણ તેમની તીવ્રતા અને અસરનો છે - PMS નાં લક્ષણો સામાન્ય રીતે હળવાં કે મધ્યમ અને સંભાળી શકાય તેવાં હોય છે, જ્યારે PMDD માં માસિકના થોડા દિવસ પહેલાં તીવ્ર ઉદાસી, ચિંતા, ગુસ્સો કે નિરાશા અનુભવાય છે.
PMDD સાથે માનસિક આરોગ્યનું ખરું પાસું જોડાયેલું હોવાથી WeClinic™ ના ડોક્ટરો કેસ લેતી વખતે તેની ખાસ તપાસ કરે છે અને સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે તીવ્ર કે સતત રહેતાં માનસિક લક્ષણો - ખાસ કરીને પોતાને નુકસાન કરવાના વિચાર - માટે એકલી હોમિયોપેથી નહીં, પણ માનસિક આરોગ્યના નિષ્ણાતની તાત્કાલિક તપાસ જરૂરી છે. PMDD માં હોમિયોપેથિક સારવાર વ્યક્તિગત સહાયક ભૂમિકા ભજવી શકે છે, પરંતુ વધુ ગંભીર કિસ્સામાં તે માનસિક આરોગ્યના નિષ્ણાતની સારવારના વિકલ્પ તરીકે નહીં, પણ તેની સાથે સંકલિત સારવારના ભાગ તરીકે શ્રેષ્ઠ કામ કરે છે.
સલામતી અંગે: માસિક પહેલાંનાં માનસિક લક્ષણો સંભાળી ન શકાય તેવાં લાગે, પોતાને નુકસાન કરવાના વિચાર આવે, કે તમારા કામ અને સંબંધો પર ગંભીર અસર થાય, તો હોમિયોપેથિક સારવારની સાથે માનસિક આરોગ્યના નિષ્ણાત કે તમારા નિયમિત ડોક્ટર પાસે તાત્કાલિક તપાસ કરાવો.
PMS કે ગર્ભાવસ્થાની શરૂઆત: ભેદ કેવી રીતે પારખવો
PMS અને ગર્ભાવસ્થાની શરૂઆત ગૂંચવણભરી રીતે સરખાં લાગી શકે છે, કારણ કે બંનેમાં પેટ ફૂલવું, સ્તનમાં દુખાવો, મિજાજમાં ફેરફાર અને થાક સામાન્ય છે. સૌથી સ્પષ્ટ ભેદ સમયનો છે: માસિક શરૂ થતાં જ PMS નાં લક્ષણો ઓછાં થાય છે, જ્યારે ગર્ભાવસ્થામાં માસિક ચૂકી ગયા પછી લક્ષણો ચાલુ રહે છે અને ઘણી વાર વધે છે. સતત ઊબકા, ખાસ કરીને સવારે, અને વારંવાર પેશાબ થવો એ PMS કરતાં ગર્ભાવસ્થાની શરૂઆતનાં વધુ ચોક્કસ ચિહ્નો છે. માસિક મોડું થયું હોય અને લક્ષણો ઓછાં થવાને બદલે ચાલુ રહેતાં હોય, તો ઘરે કરાતી ગર્ભાવસ્થાની તપાસ એ ખાતરી કરવાનો સૌથી ભરોસાપાત્ર રસ્તો છે.
કોને સૌથી વધુ જોખમ છે?
માસિક આવતી મોટા ભાગની બહેનોને થોડા-ઘણા અંશે PMS થાય છે, પણ કેટલાંક પરિબળો લક્ષણોની શક્યતા કે તીવ્રતા વધારે છે -
- ઉંમર: લક્ષણો ઘણી વાર ૨૫ થી ૪૨ વર્ષની ઉંમરે વધુ સ્પષ્ટ બને છે, જોકે તરુણાવસ્થા પછી કોઈ પણ સમયે PMS થઈ શકે છે.
- કૌટુંબિક ઇતિહાસ: કુટુંબમાં PMS કે PMDD નો ઇતિહાસ હોય તો તમને પણ થવાની શક્યતા વધે છે.
- માનસિક આરોગ્યનો ઇતિહાસ: ડિપ્રેશન, ચિંતા કે પ્રસૂતિ પછીની ઉદાસીનો ઇતિહાસ ધરાવતી બહેનોમાં ગંભીર PMS કે PMDD ની શક્યતા વધુ રહે છે. વળી પહેલેથી રહેલી ચિંતા કે ડિપ્રેશન માસિક પહેલાં વધી પણ શકે છે - આ સ્થિતિને માસિક પહેલાંની ઉગ્રતા (PME) કહેવાય છે.
- જીવનશૈલી: વધુ તણાવ, અધૂરી ઊંઘ, ધૂમ્રપાન અને ઓછી શારીરિક પ્રવૃત્તિ લક્ષણોને વધુ તીવ્ર બનાવે છે.
PMS નું નિદાન કેવી રીતે થાય છે?
PMS માટે કોઈ એક લેબ ટેસ્ટ નથી. તેના બદલે ડોક્ટરો તમે જણાવેલાં લક્ષણોની ભાત અને તેનો માસિકચક્ર સાથેનો સંબંધ જુએ છે -
- લક્ષણોની રોજિંદી નોંધ - ઓછામાં ઓછું એક, અને બને તો બે-ત્રણ માસિકચક્ર સુધી રોજ લક્ષણો નોંધવાથી ખાતરી થાય છે કે તે દર વખતે લ્યુટિયલ તબક્કામાં જ આવે છે અને માસિક શરૂ થતાં શમી જાય છે.
- શારીરિક તપાસ અને તબીબી ઇતિહાસ - તમારું એકંદર આરોગ્ય અને માસિકની ભાત સમજવા માટે.
- બીજી તકલીફો નકારી કાઢવી - થાઇરોઇડની તકલીફ, પાંડુરોગ, રજોનિવૃત્તિ પહેલાંનો તબક્કો અને માનસિક તકલીફોમાં પણ સરખાં લક્ષણો દેખાઈ શકે છે, તેથી જરૂર પડ્યે તેની તપાસ કરાય છે.
- PMDD ની તપાસ - લક્ષણો ખાસ તીવ્ર હોય કે રોજિંદું જીવન ખોરવતાં હોય, તો ડોક્ટરો ચોક્કસ માપદંડોના આધારે PMDD છે કે નહીં તે તપાસે છે.
નોંધ: લક્ષણો દર વખતે માસિક પહેલાં આવે અને માસિક શરૂ થતાં શમી જાય - આવી નિયમિત ચક્રીય ભાત એ PMS ના નિદાનમાં ડોક્ટરો માટે સૌથી મુખ્ય સંકેત હોય છે.
જીવનશૈલી અને સ્વ-કાળજીની સલાહ
- પેટ ફૂલવાનું ઓછું કરવા થોડું થોડું અને વારંવાર જમો તથા મીઠું ઓછું કરો.
- આહારમાં આખું ધાન, ફળ અને શાકભાજીનો સમાવેશ કરો.
- અઠવાડિયામાં મોટા ભાગના દિવસે ઓછામાં ઓછી ૩૦ મિનિટ કસરત કરો.
- રોજ રાત્રે ૭-૮ કલાકની ઊંઘને પ્રાધાન્ય આપો.
- યોગ કે ધ્યાન જેવી તણાવ ઘટાડતી પદ્ધતિઓ અપનાવો.
- માસિકના થોડા દિવસ પહેલાં ચા-કોફી, દારૂ અને ખાંડ ઓછાં કરો.
- લક્ષણોની આગોતરી તૈયારી માટે માસિકચક્રની નોંધ રાખો.
- આખો મહિનો પૂરતું પાણી પીતાં રહો.
હોમિયોપેથી PMS ની સારવાર કેવી રીતે કરે છે
એલોપથીમાં PMS ને સામાન્ય રીતે દુખાવાની દવા, પેશાબ વધારતી દવા, હોર્મોનલ ગર્ભનિરોધક ગોળી કે ડિપ્રેશનની દવાથી કાબૂમાં રખાય છે. આ દવાઓ થોડા સમય પૂરતી રાહત આપે છે, પણ પાછળના હોર્મોનલ અને માનસિક અસંતુલન પર કામ કરતી નથી - અને લાંબા સમય સુધી લેવાથી પોતાની આડઅસર પણ થાય છે. હોમિયોપેથીનો અભિગમ સાવ અલગ અને બંધારણીય છે.
હોમિયોપેથિક અભિગમ - માત્ર લક્ષણો નહીં, મૂળ કારણની સારવાર
હોમિયોપેથી PMS ને દર મહિને આવતી અલગ ફરિયાદો તરીકે જોતી નથી - તે તમારા સમગ્ર માનસિક અને શારીરિક બંધારણને ધ્યાનમાં લે છે. Kanpur સ્થિત WeClinic™ Homeopathy માં Dr. Laxmi અને અમારી ડોક્ટરોની ટીમ વિગતવાર કેસ હિસ્ટ્રી લે છે: કયાં લક્ષણો મુખ્ય છે (માનસિક, શારીરિક કે બંને), માસિકચક્રમાં ક્યારે દેખાય છે, શેનાથી વધે-ઘટે છે, તથા તમારો સામાન્ય સ્વભાવ અને આરોગ્ય. તેના આધારે તમારા ચોક્કસ કેસ માટે અલગ દવા અને પોટન્સી નક્કી કરવામાં આવે છે.
PMS માટે વારંવાર ઉલ્લેખાતી હોમિયોપેથિક દવાઓ
શાસ્ત્રીય હોમિયોપેથિક ગ્રંથોમાં માસિક પહેલાંની ફરિયાદો માટે અનેક દવાઓનો ઉલ્લેખ છે, જેમાંની દરેક જુદા લક્ષણચિત્ર માટે અનુકૂળ હોય છે, જેમ કે -
વારંવાર બદલાતો, રડમસ મિજાજ અને હૂંફ તથા સાંત્વનની ઇચ્છા હોય, અને દિવસ દરમિયાન લક્ષણો બદલાતાં રહે ત્યારે.
માસિક પહેલાં તીવ્ર ચીડિયાપણું, કશામાં રસ ન પડવો અને માનસિક-શારીરિક રીતે નિચોવાઈ ગયાની લાગણી હોય ત્યારે વિચારાય છે.
ઉદાસી સાથે એકલા રહેવાની ઇચ્છા અને માસિકની આસપાસ ત્વચા પર ખીલ ઊપસી આવે ત્યારે.
તીવ્ર, વધુ પડતું બોલવાની કે ઈર્ષ્યાવાળી મનોદશા, જે માસિક પહેલાં વધે અને રક્તસ્રાવ શરૂ થતાં ઘટે તેની સાથે જોડાયેલી દવા.
માસિકચક્ર સાથે જોડાયેલા માથાના દુખાવા, સ્નાયુના દુખાવા અને ઉદાસી માટે વારંવાર ઉલ્લેખાય છે.
PMS માં પેટ ફૂલવું, કમરનો દુખાવો અને અંદરખાને રહેલી ચિંતા મુખ્ય હોય ત્યારે વિચારાય છે.
અચાનક બદલાતો મિજાજ, વારંવાર નિસાસા અને શોક જેવી ઉદાસી, જે દિવસ દરમિયાન કોઈ નિશ્ચિત ભાત ન અનુસરે, તેના માટે ઉલ્લેખાય છે.
PMS માં ભારે થાક, શરીરમાં પાણી ભરાવું અને માસિક પહેલાં ગળ્યું ખાવાની તીવ્ર ઇચ્છા હોય ત્યારે વિચારાય છે.
મહત્ત્વનું: આ માહિતી માત્ર જાણકારી માટે છે. કૃપા કરીને જાતે દવા ન લેશો. WeClinic™ ના ડોક્ટરો વિગતવાર વ્યક્તિગત કેસ હિસ્ટ્રી લીધા પછી જ યોગ્ય દવા અને ડોઝ સૂચવે છે, તેથી કોઈ પણ સારવાર શરૂ કરતાં પહેલાં તમારો મફત પરામર્શ બુક કરાવો.
હોમિયોપેથિક PMS સારવારના ફાયદા
- કુદરતી સારવાર, આડઅસર વગર
- આદત પડવાનું જોખમ નહીં - સંપૂર્ણપણે વ્યસનમુક્ત
- માત્ર લક્ષણો નહીં, મૂળ કારણની સારવાર
- દર મહિને લાંબા સમય સુધી લેવા માટે સલામત
- તરુણાવસ્થા પછીની દરેક ઉંમર માટે અનુકૂળ
PMS માટે હોમિયોપેથી અને એલોપથીની સરખામણી
બંને પદ્ધતિનો હેતુ PMS નાં લક્ષણોમાં રાહત આપવાનો છે, પણ તેમની કામ કરવાની રીત ઘણી અલગ છે -
એલોપથી
- દુખાવાની દવા, પેશાબ વધારતી દવા કે હોર્મોનલ સારવારથી ઝડપી રાહત પર ભાર
- દવા બંધ કરતાં લક્ષણો ઘણી વાર પાછાં આવે છે
- હોર્મોનલ સારવારથી આડઅસર થઈ શકે છે
- લક્ષણોને અલગ તકલીફ ગણીને સારવાર
હોમિયોપેથી
- હોર્મોનલ અસંતુલનના મૂળ કારણ પર ભાર
- પૂરો કોર્સ કરવાથી ટકાઉ રાહતનું લક્ષ્ય
- કુદરતી દવાઓ, લાંબા સમય સુધી લેવા માટે સલામત
- દર્દીના સમગ્ર બંધારણની સારવાર
PMS હોમિયોપેથી વિશે વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
શું હોમિયોપેથી PMS માં મિજાજના ફેરફારમાં મદદ કરી શકે છે?
હા. હોમિયોપેથી PMS ને લગતા મિજાજના ફેરફાર, ચીડિયાપણું અને ચિંતાને થોડા કલાક પૂરતું શાંત કરવાને બદલે તમારા સમગ્ર માનસિક અને હોર્મોનલ બંધારણ પર કામ કરીને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. ડોક્ટરે સૂચવેલો પૂરો, વ્યક્તિગત કોર્સ કરનારાં મોટા ભાગનાં દર્દીઓને આખા માસિકચક્ર દરમિયાન મિજાજ વધુ સ્થિર લાગે છે.
PMS અને PMDD વચ્ચે શું ફરક છે?
PMS એટલે માસિક શરૂ થવાના એક-બે અઠવાડિયા પહેલાં દેખાતાં સામાન્ય શારીરિક અને માનસિક લક્ષણો - જેમ કે મિજાજમાં ફેરફાર, પેટ ફૂલવું અને સ્તનમાં દુખાવો - જે માસિક શરૂ થતાં જ ઓછાં થઈ જાય છે. PMDD (માસિક પહેલાંની તીવ્ર માનસિક તકલીફ) એ PMS નું વધુ ગંભીર અને ઓછું જોવા મળતું સ્વરૂપ છે, જેમાં ખાસ કરીને મન સંબંધી લક્ષણો એટલાં તીવ્ર હોય છે કે કામ, સંબંધો કે રોજિંદી પ્રવૃત્તિ ખોરવાઈ જાય છે; તેમાં ડોક્ટરની વધુ ઝીણવટભરી તપાસ જરૂરી બને છે.
શું PMS દરેક બહેનમાં એકસરખું હોય છે?
ના. લક્ષણો, તેમની તીવ્રતા અને તેની અસર - આ બધું દરેક વ્યક્તિમાં ઘણું અલગ હોય છે. કેટલીક બહેનોમાં પેટ ફૂલવું અને માથાનો દુખાવો જેવાં શારીરિક લક્ષણો મુખ્ય હોય છે, જ્યારે બીજી કેટલીકને મિજાજના ફેરફાર કે ચિંતાની માનસિક અસર વધુ થાય છે. એટલે જ હોમિયોપેથીમાં બધા માટે એકસરખી દવા આપવાને બદલે દરેક દર્દી માટે અલગ સારવાર નક્કી થાય છે.
PMS માટે કઈ હોમિયોપેથિક દવા સૌથી સારી છે?
કોઈ એક દવા સૌથી સારી હોતી નથી — હોમિયોપેથીમાં દવા દરેક દર્દી પ્રમાણે અલગ પસંદ થાય છે. શાસ્ત્રીય ગ્રંથોમાં PMS ના જુદા જુદા પ્રકારના કેસ માટે Pulsatilla, Sepia, Natrum Muriaticum, Lachesis, Cimicifuga અને Kali Carbonicum જેવી દવાઓનો ઉલ્લેખ મળે છે. યોગ્ય દવા અને પોટન્સી તમારાં ચોક્કસ લક્ષણોની ભાત પર આધાર રાખે છે, તેથી લાયકાત ધરાવતા હોમિયોપેથિક ડોક્ટર પાસે પૂરી કેસ હિસ્ટ્રી લીધા પછી જ દવા લેવી જોઈએ.
શું ખોરાકની અસર PMS નાં લક્ષણો પર પડે છે?
હા. વધુ પડતું મીઠું પેટ ફૂલવાની અને શરીરમાં પાણી ભરાવાની તકલીફ વધારે છે, જ્યારે વધુ પડતી ખાંડ, ચા-કોફી કે દારૂ માસિક પહેલાંના મિજાજના ફેરફાર અને થાકને વધુ બગાડે છે. થોડું થોડું અને વારંવાર જમવું, આખા ધાન, ફળ અને શાકભાજી પૂરતાં લેવાં તથા પૂરતું પાણી પીવું - આ બધું હોમિયોપેથિક સારવારની સાથે PMS નાં ઘણાં લક્ષણોમાં નોંધપાત્ર રાહત આપે છે.
PMS માં હોમિયોપેથિક સારવારનું પરિણામ દેખાતાં કેટલો સમય લાગે છે?
ઘણાં દર્દીઓને સારવાર શરૂ કર્યાનાં ૨-૩ માસિકચક્રમાં જ મિજાજની સ્થિરતા, પેટ ફૂલવું અને બીજાં લક્ષણોમાં સુધારો જણાય છે, જોકે તે લક્ષણોની તીવ્રતા અને PMS કેટલા સમયથી છે તેના પર આધાર રાખે છે. લક્ષણો ઓછાં થતાં જ દવા બંધ કરવાને બદલે મૂળ કારણ પર ટકાઉ રાહત માટે ડોક્ટરો થોડાં ચક્ર સુધી પૂરો કોર્સ કરવાની સલાહ આપે છે.
શું ઉંમર વધવાની સાથે PMS વધુ ખરાબ થાય છે?
ઘણી બહેનોમાં ૩૫ થી ૪૫ વર્ષની ઉંમરે PMS નાં લક્ષણો વધુ સ્પષ્ટ બને છે, કારણ કે રજોનિવૃત્તિ પહેલાંનાં વર્ષોમાં હોર્મોનનું પ્રમાણ વધુ ઉપર-નીચે થાય છે. જોકે આ દરેક વ્યક્તિમાં ઘણું અલગ હોય છે, અને કેટલીક બહેનોમાં લક્ષણો વધુ ખરાબ થવાને બદલે તેમનું સ્વરૂપ બદલાય છે.
શું હોમિયોપેથિક સારવાર લાંબા સમય સુધી લેવી સલામત છે?
હા. હોમિયોપેથિક દવાઓ કુદરતી સ્રોતોમાંથી બને છે અને ડોક્ટરે સૂચવેલા ડોઝમાં લેવામાં આવે તો દર મહિને લાંબા સમય સુધી લેવા માટે સલામત છે; તેની કોઈ જાણીતી ટેવ કે આડઅસર નથી. તેથી PMS જેવી દર મહિને પાછી આવતી તકલીફ માટે હોમિયોપેથી અનુકૂળ વિકલ્પ બને છે.
PMS શાના કારણે થાય છે?
PMS નું ચોક્કસ કારણ હજી પૂરેપૂરું જાણી શકાયું નથી, પણ તે અનેક પરિબળો ભેગાં થવાથી થાય છે તેમ મનાય છે - માસિકચક્ર દરમિયાન એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોનનું ઉપર-નીચે થવું, મગજમાં સેરોટોનિનના પ્રમાણમાં ફેરફાર, વારસાગત વલણ, વધુ પડતો તણાવ અને કેટલાક કિસ્સામાં પહેલેથી રહેલી માનસિક તકલીફ. તમારા કેસમાં કયાં પરિબળો મુખ્ય છે તે ઓળખવું એ યોગ્ય હોમિયોપેથિક સારવાર પસંદ કરવાનો મહત્ત્વનો ભાગ છે.
PMS છે કે ગર્ભાવસ્થાની શરૂઆત, તે કેવી રીતે ઓળખવું?
PMS અને ગર્ભાવસ્થાની શરૂઆત સરખાં લાગી શકે છે, કારણ કે બંનેમાં પેટ ફૂલવું, સ્તનમાં દુખાવો, મિજાજમાં ફેરફાર અને થાક થાય છે. ફરક એ છે કે માસિક શરૂ થતાં જ PMS નાં લક્ષણો ઓછાં થાય છે, જ્યારે ગર્ભાવસ્થામાં માસિક ચૂકી ગયા પછી લક્ષણો ચાલુ રહે છે અને ઘણી વાર વધે છે. સતત ઊબકા, ખાસ કરીને સવારે, અને માસિક ચૂકી જવું એ ગર્ભાવસ્થાનાં વધુ ચોક્કસ ચિહ્નો છે. માસિક ચૂકી ગયા પછી ઘરે કરાતી ગર્ભાવસ્થાની તપાસ એ બંને વચ્ચેનો ભેદ પારખવાનો સૌથી ભરોસાપાત્ર રસ્તો છે.
શું PMS ના નિદાન માટે લક્ષણોની નોંધ રાખવી ઉપયોગી છે?
હા - ઓછામાં ઓછું એક, અને બને તો બે-ત્રણ માસિકચક્ર સુધી રોજેરોજ તમારાં શારીરિક અને માનસિક લક્ષણોની નોંધ રાખવી એ PMS ની ખાતરી કરવાનું સૌથી ઉપયોગી સાધન છે, કારણ કે તેનાથી ખબર પડે છે કે લક્ષણો દર વખતે માસિકના એક-બે અઠવાડિયા પહેલાં જ આવે છે અને માસિક શરૂ થતાં શમી જાય છે. WeClinic™ ના ડોક્ટરો હોમિયોપેથિક કેસ હિસ્ટ્રી નક્કી કરતાં પહેલાં ઘણી વાર દર્દીને આવી સાદી નોંધ રાખવાનું કહે છે, જેથી મુખ્ય લક્ષણોની ભાત સ્પષ્ટ થાય.
શું PMS થી પહેલેથી રહેલી ચિંતા કે ડિપ્રેશન વધી શકે છે?
હા - આ સ્થિતિને ક્યારેક માસિક પહેલાંની ઉગ્રતા (PME) કહેવાય છે, જેમાં પહેલેથી રહેલી ચિંતા કે ડિપ્રેશનની તકલીફ માસિકના થોડા દિવસ પહેલાં સ્પષ્ટપણે વધી જાય છે — તે માત્ર માસિક પહેલાં જ ઊભી થતી નથી. જો તમે પહેલેથી કોઈ માનસિક તકલીફની સારવાર લેતાં હો અને દર મહિને આવો સ્પષ્ટ વધારો જણાય, તો હોમિયોપેથિક સારવારની સાથે તમારા માનસિક આરોગ્યના ડોક્ટરને પણ જાણ કરવી જરૂરી છે, કારણ કે આવી સ્થિતિ એકલી હોમિયોપેથીથી નહીં પણ સંકલિત અને માનસિક આરોગ્યની જાણકારીવાળી સારવારથી શ્રેષ્ઠ રીતે સંભાળી શકાય છે.
શું કિશોરીઓમાં PMS મોટી ઉંમરની બહેનો કરતાં અલગ રીતે દેખાય છે?
હા - કિશોરીઓમાં માસિક શરૂ થયાના થોડા સમયમાં PMS મુખ્યત્વે મિજાજના ફેરફાર, ખીલ વધવા અને અમુક ખોરાકની તીવ્ર ઇચ્છા સ્વરૂપે દેખાય છે. જ્યારે રજોનિવૃત્તિ નજીક પહોંચેલી બહેનોમાં હોર્મોન વધુ અનિયમિત રીતે ઉપર-નીચે થતાં લક્ષણો ઊંઘની તકલીફ, મિજાજમાં વધુ મોટા ફેરફાર અને અનિશ્ચિત સમય તરફ વળે છે. હોમિયોપેથીમાં કેસ લેતી વખતે દર્દીની ઉંમર અને જીવનનો તબક્કો પણ તેનાં ચોક્કસ લક્ષણો સાથે ધ્યાનમાં લેવાય છે.
આજથી જ સંતુલિત, તકલીફ વગરના માસિકચક્ર તરફની સફર શરૂ કરો
WeClinic™ ના અનુભવી હોમિયોપેથિક ડોક્ટરો સાથે મફત પરામર્શ બુક કરો અને તમારા ચોક્કસ કેસ માટે તૈયાર કરેલી સારવાર યોજના મેળવો.
હમણાં કૉલ કરો - મફત પરામર્શ બુક કરો રૂબરૂ મુલાકાત લેવી છે? ક્લિનિક એપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો